DELİLİĞE DAİR‏

Posted on Updated on


Adamcağızın arabasının lastiği patlamış. Tam akıl hastanesinin duvarın dibinde, üstelik hava kararmak üzere, şakır şakır da yağmur yağıyor. Stepneyi çıkarmış patlak lastiği sökmüş, tam o anda bijonlar yanlışlıkla yağmur sularına katılıp kanalizasyon mazgalının içine düşmesin mi?
Üç lastikle kalakalan adam kara kara yola nasıl devam edeceğini düşünürken, duvarın öbür tarafından kafasını uzatan bir akıl hastası adamın ne düşündüğünü sormuş, adam da anlatmış.
Akıl hastası adama, “Her tekerlekte dört bijon var, diğer tekerleklerden birer bijon sök, üç bijonla stepneyi yerleştir, böylece dört tekerlekte de üçer bijon olur o da seni en yakın lastik tamircisine kadar götürür “demiş.
Adam bir yandan bunu neden kendisinin düşünemediğine hayıflanıp bir yandan verilen bu fikir için sevinerek, Akıl hastasına;” Yaşa yahu” demiş “iyi akıl ettin”. “İyi de senin bu akıl hastanesinde ne işin var?”
Akıl hastası: “Biz burada delilikten yatıyoruz beyim, salaklıktan değil.”
Delilik bu güne özgü bir olay değil. Tarihe baktığımızda bazı önemli kişilerin de deli olduğunu görürüz. Deli İbrahim, V.Murat, Çar, Deli Petro gibi.
Gerçi Çar 1. Petro saray havuzundaki balıkları altın sikkelerle beslemeye kalkışmak gibi garip huylar sergilememişti ve bizim dışımızda ona deli lakabı takan başka bir ülke yoktu ama ne bileyim belki de gerçekten deliydi.
Petro iki açıdan bizim için önemlidir. Birincisi, Çarlık yaptığı 1694-1725 yılları arasında Osmanlının başına bela olması, ikincisi de Çariçe Katerina dolayısıyladır.
Katerina deyince hemen aklınıza Baltacı geldi değil mi?
Şimdikilerde ne yazıyor bilmem ama  bizim nesil Prut Savaşı sırasında Katerina’nın Baltacının çadırına gelip… efsanesiyle yetişti. Bu olay Tarih kitaplarına nasıl girdi bilinmez zira ne Rus belgelerinde, ne de Osmanlı belgelerinde Katerina’nın Prut’a geldiği ve böyle bir buluşma olduğuna dair en ufak bir kayıta rastlanmamıştır. Yine de Katerina bizim yengemiz olma durumundan kurtulamamıştır. Ufak bir ayrıntı; Baltacı Mehmet Paşa o tarihlerde 82 yaşındaydı. Olsun, Katerina gönlümüzde her zaman yengemiz olarak kalacaktır.
Biz yengeyi bir tarafa bırakıp Petro’nun yaptığı deliliklere(!) bir bakalım.
Petro’dan Önce Rusya Doğu Avrupa’da sıradan feodal krallıklardan biriydi ve bilim ve teknoloji eğitimi veren bir tane bile kurumu yoktu. Çocuk yaşta tahta geçen Petro 1694 te sembolik durumdan kurtulup bütün gücü ele alınca, ilk işi güçlü bir donanma kurmak olmuştur. Bunun yanında büyük bir çağdaşlaşma hareketini de başlatmıştır.
1700 yılında Avrupa’nın kullandığı takvim sistemine geçildi, Kadın haklarını kısıtlayan sert yasalar kaldırıldı, Rus alfabesindeki harf sayısı azaltılıp basitleştirildi, Dünya kültürünün önemli yapıtları Rusçaya kazandırıldı, ilk hastane ve tıp fakültesi açıldı. Rus Kilisesinin dini konular dışında işlerle uğraşmasını yasaklandı, kısmen laik bir düzenin ilk adımları atıldı.
Petro’un Osmanlının başını çok ağrıtıp sonuçta Balkanları kaybetmesine yol açan politikalarını bir yana bırakıp çok daha önemli girişimini, Rusya bilimler akademisini kurmasından söz etmek gerekir. 1724 tarihli bir yasayla St. Petersburg Bilimler Akademisi kurulur (Türkiye Bilimler Akademisi TÜBA 20 sene önce kurulmuştur ve sıkıntılı bir süreçle boğuşmaktadır). Bu kuruma dünyanın önde gelen bilim adamları davet edilir ve yüksek ücretin yanı sıra, sayısız sosyal kolaylıklar sağlanır.
Bu kurum bu gün dünyanın en büyük bilim akademilerinden biri olup yirmiye yakın üyesi Nobel ödülü kazanmıştır.
Çar I.Petro’nun deli olup olmadığını bilmiyoruz, belki de gerçekten deliydi ama salak olmadığı kesin.

One thought on “DELİLİĞE DAİR‏

    Kalemzâde said:
    26 Ekim 2011, 23:57

    Çok beğendim yazınızı. Şu bulutlu günlerde gülümsettiniz. İhtiyacımız vardı. Sağ olun.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s